Futbolun Arka Bahçesi

Gölgede Adım Adım: Marcelo Bielsa

Pırıl Pırıl

El Loco’nun Marsilya’dan Ağustos 2015’teki tantanalı ayrılışından, yeni sezonda Lille kulübesinde olacağını açıkladığı üç hafta öncesine kadarki gizem dolu zaman aralığını en başından araştırdık.

*France Football, 14 Mart 2017 sayısından çevrilmiştir.

Arjantin’in pampa diye adlandırılan bozkırlarının ve göz alabildiğine uzanan enginliklerinin kalbine hoş geldiniz. Neredeyse her kilometrekaresinin bir futbol takımı oluşturmak için sunulduğu binlerce hektarlık tarım arazileriyle dolu bir yer burası. Maximo Paz; 3.400 kişinin yaşadığı, Santa Fe eyaletinin ortasında kaybolmuş küçük bir kasabadayız. Ortalama yoğunluğu kilometrekareye 11 kişi sadece. Marcelo Bielsa kontrat altında olmadığı dönemlerde vaktinin büyük kısmını, 1970’lerde kayınpederini ziyarete gittiği, Rosario’nun 80 kilometre güneybatısındaki bu kasabada geçiriyor. Arjantin’in favorilerden biri olup gruplarda elendiği 2002 Dünya Kupası faciasından sonra Loco dünyayla bağlantısını kesmiş ve kendini haftalarca bu kır evine kapatmıştı. Yakınları dışında pek az kişi mağarasına sızabilmişti son yıllarda. Bunlardan ikisi o meşhur, barbekü başında 11 saatlik fikir alışverişi yaptıkları günde Pep Guardiola, ve senarist arkadaşı David Trueba’ydı.

Marsilya’yı beklenmedik şekilde terk ettikten sonra Bielsa 8 Ağustos 2015’te tekrar Maximo Paz’a iltica etti. İnternette dolaşan son görüntüsünde üzerinde Fransa günlerinden kalma gri bir eşofman, omzunda bir çanta ve küçük bir tekerlekli valizle yalnız başınaydı. Taşıdığı eşyalar sezon boyunca Marsilya kulübesinde yaşadığı macera dolu günleri pek yansıtmıyordu. 2015/16 sezonunun ilk haftasındaki 1-0’lık Caen mağlubiyetinin hemen ardından istifa edeli 40 saat bile geçmemişti ve Buenos Aires’teki Ezeiza Havalimanı’nın önünde sığınağına gitmek üzere şoförünü bekliyordu.

Pirzola, bisiklet gezintileri ve sinema
Mısır, soya ve buğday tarlalarının ortasında, bahçe kapısından yüzlerce metre sonra ulaşılabilen kozalaklı ağaçlarla korunmuş gözlerden uzak bir evde yaşıyor. Bu cennet köşesine varmak için 177 numaralı karayolundan sapıp yaklaşık yarım saat berbat bir toprak yolda ilerlemeniz gerekiyor. Marcelo Bielsa, video oynatıcılar, dvd okuyucular ve plazma televizyonuyla donattığı stüdyosunda her hafta dünyanın dört bir tarafından gelen maç kasetlerini izliyor ve stokluyor. Bu malikânede ayrıca ihtiyar delikanlının doğa yürüyüşleri yapamadığı zamanlarda formunu korumak için vakit geçirdiği bir yüzme havuzu ve spor salonu da mevcut. Çocukluk arkadaşı, ailesinin dışında düzenli bir iletişimi olan belki de tek kişi José Falabella şöyle anlatıyor: “Marcelo koşmayı ve bisiklete binmeyi çok sever. Kimi zaman beni arar, şu veya bu maçı izledin mi diye sorar. Kalbindeki kulüp Newell’s Old Boys’unkiler dışında La Liga, Premier Lig ve Şampiyonlar Ligi’ndeki neredeyse bütün maçları izliyor. Geçen yaz Avrupa Şampiyonası’nı da yakından takip etti.

Maximo Paz’daki yerel Deportivo kulübünün lokalindeki restoranı işleten Silvia Ficfac, bir sırrı açık edercesine fısıltıyla şu cümleleri kuruyor: “Kasabanın sükûnetinin tadını çıkarıyor. Burada kimsenin kendisini rahatsız etmeyeceğini biliyor. Bizim için sıradan biri. Onu görmeyeli iki üç ay oldu galiba. Ara sıra akşam yemeği için yalnız başına veya genç kâhyasıyla birlikte uğruyor. Bir yandan pirzola yerken eşimle birlikte sinemadan konuşuyorlar. Ama genel itibariyle çok fazla oyalanmıyor.” Kasabadaki iki arkadaşı da iki sene önce vefat ettiği için yerel halka olan iletişimi oldukça sınırlı. Belediye başkanı Ivan Camats’a kulak verelim: “Karşılaştığımızda futbol haricinde her şey hakkında çene çalarız. Başını ağrıtmamaya gayret ediyoruz. Bölge sakinleri ona büyük saygı duyuyor. Buraya kafa dinlemek için geldiğinin farkındalar.

Çim hokeyi, Parana manzarası ve mimar kız kardeş
Meksika Futbol Federasyonu’nun tekliflerini geri çevirdikten sonra ilk defa Eylül 2015’te insan içine çıkmıştı Bielsa. Rosario’da Temperley salonunda amatör bir basketbol karşılaşması izliyordu. Alıştığı üzere çevresindeki seyirciler imza almak veya fotoğraf çektirmek için yanına geliyordu. Bir Newell’s Old Boys taraftarı, iki defa şampiyonluk yaşadığı kulübe geri dönüp dönmeyeceğini sorduğunda, onu ‘sonra cevap vereceğim’ diyerek savuşturdu. İlginçtir, henüz 24 saat bile geçmemişken, kızı Ines’in oynadığı çim hokeyi takımının maçında tekrar kendini gösterdi. Marcelo Bielsa, Rosario’da yaşayan annesinin evine sıklıkla yemeğe gidiyor. Günün diğer zamanlarında ise Parana ırmağına bakan bu dairede yine en sevdiği işi yapıyor; futbol izliyor. Aynı ay gazeteciler onu Bella Vista’daki Newell’s idman sahasının tel örgülerinin ardında, takım için cebinden yaptırdığı otelin inşaat alanında görüntüledi.

bielsa_hockey
Bielsa genç bir hayranıyla..

1991 ve 1992 Arjantin şampiyonluklarını yaşadığı çok sevdiği Rosario kulübü Newell’s için 3 milyon € civarında bir para bağışlamıştı. Şantiyenin yöneticisi mimar olan kız kardeşi Maria Eugenia’ydı. Clarin gazetesinin haberine göre; yöneticilerden özellikle şunu rica etmişti: “İsmimin herhangi bir şekilde bu işe karışmasını istemiyorum. Bu bina modern, gösterişsiz, sağlam ve bakım maliyeti düşük olmalı.” Ayrıca bu tesis, kendisinin akıl hocası ve Arjantin futbolunun en büyük taktisyenlerinden biri olan Jorge Griffa’nın adını taşıyacak. 2000 metrekarelik bu bina as takımın futbolcularını misafir edecek kapasitede. Bielsa’nın isteği doğrultusunda bir video analiz odası, bir konferans salonu ve idman sahasına bakan bir de terasa sahip olacak. Otelin açılışının yaz mevsimine yetişmesi bekleniyor ve hiç kimse Lille’nin yeni teknik direktörünün törene katılıp katılmayacağını bilmiyor. Kulüp yöneticilerinden José Condé, “Bir teknik direktörün eski takımına beş yıldızlı otel standardında bir hediye vermesi pek vaki değil. Sanki kendisi için yaptırıyormuş gibi inşaat sürecini itinayla takip ediyor. Yakınlarının onayı alınmadan çivi çakılmıyor.

Bir söz uğruna 800 kilometrelik karayolu seyahati
Önünde uzun plajlar uzansa bile Marcelo Bielsa tutkusundan asla uzak kalamaz. Ocak ayının ortalarında kuzeninden aldığı 2012 tarihli bir e-maile denk geldi. Çocukluğunda annesinin ailesiyle birlikte tatil yaptığı 25.000 kişilik küçük Monteros şehrindeki Tiro Federal takımının gönüllülerine konferans vereceğine dair bir söz vermişti Athletic Bilbao’yu çalıştırdığı günlerde. Geçen 4 senenin ardından, taahhüt ettiği üzere otomobiliyle (dönüşüyle birlikte) 800 kilometre yol aldı. Dördüncü lig ekibinde mücadele eden takımın antrenörü Mariano Cambursano şu cümlelerle hatırlıyor o günü: “Onun için afili bir pano ve magnetler hazırlamıştık; ancak mukavva karton ve keçeli kalem kullanmayı tercih etti. Hava dayanılmaz derecede sıcaktı, vantilatörler son sürat çalışıyordu. Bize aralıksız üç saat konuştu. Sonlara doğru terlemeye başlamıştı.” Bu buluşmaya davetli otuz kadar kulüp üyesi büyülenmiş gibiydi. “Bize, amatör futbolun bu sporun esası olduğundan ve maalesef paranın profesyonel futbolu tamamen kirlettiğinden bahsetti. Ayrıca başarıdan ziyade, başarıya giderken kullandığımız araçların önemli olduğunu anlattı.”

Bielsa altı aylığına kayıplara karıştı sonra. 5 Temmuz günü Sebastian Allione eski Arjantin Milli Takımı hocasıyla Buenos Aires’teki Bull Bar’ın terasında karşılaştı; ve yanında iki yardımcısı bulunuyordu. Bir detay aniden gözüne ilişti: “Masada üstünde matematiksel formüller bulunan üç tane kâğıt vardı. Futbolcularının hata payını asgariye indirme konusunda takıntısı vardı ve hala bunu nasıl başaracağını bulmaya çalışıyordu.” Rosario’lu radyo programcısı, konuştuğu adamın fil hafızası karşısında şaşkına dönmüştü: “Seksenli yıllarda Newell’s takımında amatör kümede oynamış ve isimleri pek bilinmeyen iki arkadaşımdan söz ettim. Kusursuz biçimde hatırlıyordu onları. Oyun karakterlerini, mevkilerini, özelliklerini, defolarını eksiksiz olarak söyledi. Gerçekten inanamıyordum.”

Marcelo Bielsa ve asistanları Lazio’yu çalıştırmak için yola çıktılar. İki gün sonra, İtalyan kulübünün başkanı Claudio Lotito, Arjantinli hocanın kontrat hükümlerine bağlı kalmadığı gerekçesiyle görevine son verildiğini duyurdu. Tam da o günlerde Gerardo Martino, Arjantin Milli Takımı teknik direktörlüğünden istifa etmişti. İş ona önerildi. Bielsa reddetti.

Sürücü ehliyeti, konferans ve Carles Puyol
Rosario’ya döndükten sonra 15 Temmuz’da şehrin belediye binasına, sürücü ehliyetini yenilemek için planlamadığı bir ziyarette bulundu (Arjantin’de belli bir periyotta kontrole girmek zorunlu). Sıkı psikofiziksel testleri başarıyla geçtikten sonra birkaç polis memurunu kırmayarak onlarla birlikte poz verdi. Birkaç kilo kaybetmişti ve hayranlarına oldukça sevimli görünüyordu. La Capital gazetesinin ertesi gün kolonlarına taşıdığı habere göre bir belediye çalışanı kendisine ‘Doktor Bielsa’ diye seslenmişti. Babası ülke idari hukukunun kurucularından olan, abisi Dışişleri Bakanlığı’nda görev yapan Loco ise “Rica ediyorum beni böyle çağırmayın. Ben ne avukatım ne de doktorum; sadece bir antrenörüm” diye karşılık vermişti. Tekrar José Falabella’ya dönersek; “Çalışmadığı dönemlerde Rosario’yla kır evi arasında mekik dokur. Bazen de yine yakınlardaki turistik bir şehir olan Victoria’ya gider. Daha fazla uzaklaşmaz. Sadece bir konferansa davetliyse bölgeyi terk eder” diyor. Bunlardan bir tanesi de geçen sonbahardaydı.

Aktiviteden uzak geçen üç ayın sonunda 3 Ekim’de Hollanda’da üçüncüsü düzenlenen, futbolda bilim ve performansın irdelendiği bir tür dünya zirvesi olan Aspire 4 Sport konferansına katıldı. Katılımcılar arasında Hollanda futbolunun efsane isimlerinin yanında André Villas-Boas gibi teknik adamlar da vardı. Amsterdam Arena’da gerçekleşen toplantılar zinciri, Katar menşeli Aspire Akademi tarafından organize ediliyordu. Tunus Ümit Milli Takımı’nın çalıştırıcısı Talel Bouaben, idolüyle karşılaştığı o anın hala sevincini yaşıyor: “Platforma çıktı ve kendini tanıtma gibi bir ihtiyaç duymadan konuşmaya başladı. Diğer konuşmacılar (Marc Overmars, Carles Puyol ve Xavi) şaşkına döndüler. Basit bir Adidas eşofman giymişti. Oldukça rahattı ve işinin delisiymiş gibi bir hali vardı. İspanyolcam olmamasına ve ilk cümlelerini tercüman yardımı olmadan dinlememe rağmen tamamen sözlerinin etkisi altına girmiştim. Hayalinin 13-14 yaşındaki bir çocuğu profesyonel olana kadar gözlemlemek olduğunu anlattı bizlere. Konuşmacıların büyük kısmı mesafeli durmasına rağmen, Loco dinleyicilerin içindeymiş gibiydi. Elbette ki yanına gidip fotoğraf çekilmek istedim; ve ona Marsilya’ya geri dönmesini rica ettim. Bana gülümseyerek baktı ve cevap vermedi. Alçakgönüllü yapısından etkilenmiştim. Diğer konuşmacıların tamamını dinleyen tek konferans konuğu oydu. Fazlasıyla katılımcıydı.”

aspire_bielsaBielsa Hollanda’ya kadar gitmişken yardımcısı Diego Reyes’le birlikte Belçika sınırındaki Lille kentine uğrayıp başkan Gerard Lopez’in teklifi üzerine bir görüşme yaptı. ‘Çılgın’ lakaplı hoca, ekim ayının sonunda Meksika’daki Formula 1 Grand Prix’inde Carles Puyol’la tekrar karşılaştı. Barça’nın efsane kaptanı, ‘maestro’ (kendi ifadesi) için beslediği hayranlığı, Instagram hesabına koyduğu fotoğrafın altına yaptığı “Onunla birlikte çalışmayı gerçekten çok isterdim” yorumuyla gösteriyordu.

Notlar, papaz arkadaş, gemi maketi
Yaptığı bu uzun yolculuların ardından kızının hokey takımı Gimnasia y Esgrima’nın, Santa Fe eyalet turnuvasında oynayacağı final maçını seyretmek üzere tekrar Rosario’da ortaya çıktı. Hiçbir bahaneyle bu karşılaşmayı kaçırmak istemiyordu. Stadyumda yerini erkenden almıştı. La Capital muhabiri Vanessa Valenti sahneyi şöyle betimliyor: “Reklam panolarının arasında, rakip takımın kalesinin arkasında dikilmişti. Maçın başlarında oldukça sakindi; fakat dakikalar ilerledikçe dört dönmeye başladı. Kızının gole çok yaklaştığı bir pozisyonda tel örgülere yapışmıştı. Top kaleyi sıyırıp geçince kendisini geriye attı ve birtakım jestler yaptı. Nihayetinde fark edildi ve seyircilerin isteklerine nazikçe cevap verdi. Ödül törenini izledikten sonra ayrıldı. Küçük bir deftere notlar aldığı da fark edildi. Açıkçası hiç kimse bu notların kızına taktik vermek için mi, hokey ile futbol arasındaki benzer temaları ortaya sermek için mi kullanıldığını bilmiyor.“

Bu adam gizemini korumayı hakikaten seviyor. “Onu son kez gördüğümde aralık ayıydı, küçük kızı Mercedes’in yönettiği tiyatro oyununun ön gösteriminde birlikteydik. Sahneden önce, eşinin de katıldığı ayaküstü bir muhabbet ettik. Oyunun ardından hızlı bir biçimde tiyatro binasını terk etti. Kalabalık yaratıp kızını gölgede bırakmaktan kaçınmıştı.” Aynı zamanda kızının vaftiz babası da olan yakın dostu Falabella işte böyle aktarıyor o akşamı.

Marcelo Bielsa, arkadaşı Cizvit rahibi Felipe Berrios’un daveti üzerine aralık ayının sonuna doğru Şili’nin kuzeyindeki Antofagasta şehrinde ‘yeniden yükseldi’. Ağırlıklı olarak Kolombiya, Peru ve Bolivya göçmenlerinin oluşturduğu bir gecekondu mahallesinde düzenlenen yardımlaşma gününe katılmıştı. Bu iki adam, Loco’nun Şili Mili Takımı’nı çalıştırdığı (2007-2011) dönemde arkadaş olmuştu. Birlikte, 2010’da 500’den fazla insanın yaşamını yitirdiği depremin ardından ülkenin güneyindeki Constitucion bölgesi halkına kayda değer bir destekte bulunmuşlardı.

bielsa_wallEtkinliği takip edenler arasında bulunan Alexis Toro Barraza coşkuyla tarif ediyor: “Salonun en arkasında oturdu ve sıradan bir vatandaş gibi iki saat boyunca dikkatli bir şekilde Felipe Berrios ve diğer konuşmacıları dinledi. Mahalle sakinleri bir teşekkür hediyesi olarak papazın kurduğu atölyede ürettikleri ahşap bir gemi maketi verdiler.” Bu jest Bielsa’yı derinden etkilemişti. Etkinlik sona erdikten sonra bu hukuk öğrencisi onun yanına bir tanrıymışçasına yaklaştı. “Herkesle sohbet etti, herkes için vakti vardı. Hep birlikte bir kadeh şarap içtik ve babama doğum günü hediyesi olarak sunduğum ufak bir videoda birkaç cümle söylemeyi kabul etti. Noel arifesiydi! Şili’de görev yaptığı süre boyunca birçok insanın mantalitesini değiştirmeyi başardı. Onun sayesinde Şilililer disiplinle birlikte her şeyin mümkün olabileceğini gördüler.” Alexis, Loco’nun bir sonraki takımının neresi olacağını bilen ender sayıdaki insanlardan biriydi. Ona gerçekten Lille’ye imza atıp atmayacağını sormuş; hoca da göz kırparak zaman gösterecek demişti.

El tiempo te dara la razon’, Güney Amerika’da onun hayranları tarafından sıkça kullanılan bir cümleydi. 3 ay daha ilerlediğinde zaman, kaçınılmaz olarak Marcelo Bielsa ve Fransa Ligi’ni tekrar bir araya getirdi. Marsilya’yı terk edişinden 560 gün sonra.

Son Yazıları Pırıl Pırıl

Eşik: Christian Eriksen

Yazın kimileri tatil, kimileri transfer yapıyor. Seçimlerin ve yaz sıcağının ortasında pek

Duvar: Juan Carlos Osorio

Birazdan geçmişinden kesitler sunacağım adam; Juan Carlos Osorio’nun hayatı film gibi. Kusura

Messi Beni Öldürüyor!

Lionel Messi, Dünya Kupası devam ederken 32. yaşına basacak. Onunla yıllar içinde

Sapak: Zeljko Buvac

Hepimiz insanlar biriktirir ancak her birini konfor alanımıza sokmadan yaşarız. Bir de
Başa Dön